Сэлэнгийн үер ба Сүнжидийн хүлээлт

Намайг Сүнжид гэдэг. Сэлэнгэ мөрний хөвөөнд, усны чимээнд өссөн ч энэ зуны бороо шиг сэтгэл түгшээсэн, зүрх зүссэн намар бас л үзээгүй юм байна. Тэнгэр гурван хоног уйллаа. Сэлэнгэ мөрөн ер бусын хүрхрэх дуугаар архирч, эргээ халин, ойр орчмын бүх зүйлийг залгихаар завдаж байв. Гэвч миний доторх айдас тэр их үерийн чимээнээс ч чангаар хашхирч байлаа.
Банзар минь сураггүй болоод гурван хонолоо.
Гэрийн гадаах бороо намдах шинжгүй. Моддын навчис салхинд ташуурдуулан салгалж, голын ус хүрэн улаан өнгөөр эргэлдэнэ. Ээж минь харин голын эрэг дээр зогсоод үнээгээ дуудаж байв. Ус улам нэмэгдсээр айлууд мал сүргээ гол гатлуулах гэж сандралдах ч, Сэлэнгийн догшин урсгал юунаас ч үл хамааран бүгдийг өөртөө сорно.
— “Хөөе, Сүнжид ээ! Тэр хар хараач, үхрүүд орчихлоо!” гэх ээжийн дуунаар би гэрээсээ гүйн гарлаа.
Манай хэдэн үхэр үерийн ус руу нэгэнт оржээ. Хүрэн ус үхрүүдийн нурууг даван халихад тэдний амь тэмцэн, эргүүлэг дунд толгойгоо цухуйлган тэмцэж буй нь нүд хальтрам. Муу ээж минь “Хөөе, хөөе!” хэмээн хашхирч, нулимс нь борооны дусалтай холилдон хацрыг нь даган урсана. Энэ дүр зураг надад Банзарын тухай айдас төрүүлж, цээж рүү нэг зүйл хүчтэй цохих шиг боллоо. Хэрэв Банзар минь энэ их усны хаа нэгтээ тэмцэж яваа бол яана? Хэрэв тэр… Би энэ бодлоо гүйцээж чадалгүй нүдээ тас анилаа.
Тэр шөнө би унтаж чадсангүй. Яг үүр цайхын өмнөхөн зүүд ба бодит хоёрын зааг дээр ээжийгээ харлаа. Зүүдэнд минь ээж голын эрэг дээр зогсоод, ус руу харан намайг гараараа даллаж байх юм. Нүүр нь цайж, нүд нь огт өөр, хөндий хоосон харц шингэжээ. Би очих гэсэн боловч хөл минь хүндэрч, ус руу аажмаар живж эхлэв.